Tajny Bunkier - Wycieczki za Glasgow - Sekret Bunker

 

 


Przemysław Ted Pająk

Z pozoru nic ciekawego - zwykła farma, pola, krowy, jakieś budynki gospodarcze. Tylko dlaczego to wszystko ogrodzone jest drutem kolczastym? Teraz, 15 lat po upadku muru Berlińskiego, po zakończeniu "zimnej wojny", już wiemy. To teren jednego z najważniejszych i najpilniej strzeżonych obiektów w Wielkiej Brytanii - tajnego bunkra, samowystarczalnego schronu przeciwatomowego.

Podziemne centrum dowodzenia ulokowane jest w szczerym polu, nieopodal ładnie położonego miasteczka Crail przy końcu Firth of Forth, w krainie Fife. W pobliżu nie ma nic charakterystycznego co mogło by sugerować istnienie podziemnej instalacji. Obecnie jednak dojazd do Sekret Bunker jest dobrze oznakowany, ale dawniej z pewnością nieliczni mogli tylko tam trafić. Obiekt służył jako kryzysowe centrum dowodzenia jak i schron dla najwyższych władz państwowych do początku lat 90 ubiegłego stulecia. Do 1993 roku pozostawał obiektem wojskowym aby w rok później zostać przekształconym w atrakcję turystyczną.

Budowę rozpoczęto w 1951 roku, ukończono 2 lata później. Wejście do bunkra mieści się w zwykłym, niewyróżniającym się budynku. Jendak jego wnętrze nie jest już zyczajne - pochyły tunel z kilkoma zakrętami o długości około 200m prowadzi stopniowo w dół na głębokość około 40m pod ziemią. Bunkier ma dwie kondygnacje. Został zaprojektowany na wypadek wojny atomowej tak aby pomieścić około 300 osób - dowodzących siłami zbrojnymi, premiera i członków rządu wraz z niezbędną obsługą. Jest to budowla całkowicie samowystarczalna. Magazyny żywności wojskowej trzymanej w chłodniach pod dolną elewacją wystarczają na 3 miesiące pełnej obsady bunkra. Prąd wytwarzają generatory dieslowskie, bunkier ma własne głębinowe ujęcie wody, przepompownie ścieków na powierzchnię, zintegrowany system wentylacji i klimatyzacji a nawet przeciwpożarowy. System wentylacji jest nawet samowystarczalny przez pewien okres czasu - nie wymaga kontaktu z powierzchnią na wypadek okresu bezpośrednio po uderzeniu atomowym.


pokój operacyjny RAF





Do wnętrza prowadzą trzy wejścia - tunel zasadniczy, dodatkowy i jedno wyjście pionowe. Wszystkie są zabezpieczone grodziowymi, żelbetowymi, grubymi na jakieś pół metra drzwiami. Strop i ściany bunkra są wykonane w technice wielowarstwowej ze specjalnego żelazo-betonu o grubości 25 cali. Bezpośrednio pod powierzchnią gruntu zastosowano podobne podkłady żelazo-betonowe. Tak więc o możliwości ewentualnego dostania się do środka wroga lub zniszczeniu w wyniku bombardowania nie mogło być raczej mowy.

Z początku bunkier był "kwaterą" RAFu. Dopiero podczas eskalacji zimnowojennego napięcia, w roku 1959 zaczął działać jako główna siedziba operacyjna brytyjskich sił zbrojnych. Podobno są takie trzy w Wielkiej Brytanii - w Szkocji, w Londynie i trzeci którego lokacja jest nadal trzymana w tajemnicy. Pierwsze piętro mieści szereg pomieszczeń zakwaterowania obsługi, kantynę, kuchnię, apartament premiera, wartownię, salę konferencyjną. Zwiedzając odczuwa się ducha tamtych czasów. Przypomina to wystrój pomieszczeń, oryginalne napisy na ścianach nakazujące noszenie przepustek, szereg plakatów informacyjnych o zagrożeniach, wycinki z gazet z tamtych lat z krzykliwymi i panicznymi tytułami typu "ZSRR - imperium zła" a także kukły wartowników z bronią. Na dolnej kondygnacji jest większość pomieszczeń operacyjnych obejmujących nie tylko monitoring przestrzeni powietrznych i morskich ale pomieszczenia radiokomunikacji podgląd radarów z najdalszych zakątków Wielkiej Brytanii. Są też pomieszczenia, gdzie kodowano informację a sercem wszystkiego jest duży pokój operacyjny z wielkimi przezroczystymi mapami konturowymi Wielkiej Brytanii do nanoszenia różnych danych. Znajdują się tam również miejsca pracy poszczególnych ministrów i pokój premiera z podglądem sali operacyjnej. Na uwagę zasługuje słynny czerwony telefon uruchamiający wyrzutnie rakiet z głowicami atomowymi, jak i cały szereg pomniejszych pulpitów uruchamiających wyrzutnie rakiet konwencjonalnych. Wszystko robi wrażenie jakby było nadal gotowe do działania jednakże anachroniczny wygląd niektórych sprzętów pozwala zorientować się, że to miejsce zatrzymało się w czasie gdzieś pomiędzy rokiem 1960 a 1985, o czym świadczy chociażby stojący sprzęt komputerowy. Warto również wspomnieć, że przewidziano pomieszczenia na samowystarczalne studio radiowe i telewizyjne WT-BBC (war time BBC).


pokój kodowania informacji





Po kompleksie pomieszczeń oprowadza były żołnierz, niegdyś pracujący w bunkrze. Z pasją i błyskiem w oczach uruchamia pokłady wyobraźni idealnie oddając klimat tamtych zimnowojennych dni. Niezwykle sugestywne są też filmy przygotowane dla zwiedzających. Pierwszy z nich prezentowany w dużej sali operacyjnej omawia główne pomieszczenia, jak i pokazuje symulowane alarmy - w tym ten atomowy. Niezwykle sugestywnie oddany jest także odgłos fali uderzeniowej zmiatającej wszystko na powierzchni. Drugi film, to materiał z 1959 roku wyprodukowany przez BBC. Jest to dokumentalno - fabularyzowany materiał symulujący możliwe scenariusze uderzeń atomowych i ich skutki począwszy od centrum uderzenia poprzez falę uderzeniową - pożary, poparzenia, ślepotę a także ofiary spowodowane brakiem tlenu zużytego w wybuchu. Film, mimo że prymitywny patrząc przez pryzmat dziesiejszych możliwości technicznych, to jednak bardzo poruszający, a nawet przerażający. Można również posłuchać fragmentów wywiadów z ludźmi z ulicy jak i z ówczesnymi władzami. Wynika z nich, że nikt, włącznie z najwyższymi władzami, do końca nie zdawał sobie sprawy jakie skutki niesie uderzenie atomowe. Największym tego przejawem jest wypowiedź jakiegoś kardynała watykańskiego, który apeluje aby broń atomową stosować z uwzględnieniem minimalnych ofiar cywilnych.

O tym, że zimnowojenne zagrożenie istniało opowiada przewodnik powołując się na swoje doświadczenia - codziennie prowadzone były tzw. działania zaczepne. W pewnej chwili pojawiały się na radarach nad strefą powietrzną Wielkiej Brytanii myśliwce radzieckie na co reagowano błyskawicznym wysyłaniem sił RAF na spotkanie. I tak to się działo przez lata. Z biegiem czasu jednak, od lat osiemdziesiątych bunkier zwany sekretnym przestawał nim już być bo i nad nim zaczęły latać myśliwce radzieckie dając władzom brytyjskim znak, że znają położenie centrum dowodzenia kryzysowego.


główny pokój operacyjny





Warto odwiedzić Sekret Bunker. Jest to wehikuł czasu przenoszący nas do innej, na szczęście minionej już epoki. Polityka strachu na lini wschód-zachód nie doprowadziła do praktycznego wypróbowania pełnego działania bunkra. Warto tutaj przypomnieć nie tylko sobie ale naszym brytyjskim znajomym, że to Polacy mają w zamknięciu zimnowojennej epoki swój udział. Wydarzenia polityczne zapoczątkowane w Polsce w 1980 roku - Solidarność, dojście do władzy Gorbaczowa w ZSRR, wreszcie w konsekwencji upadek żelaznej kurtyny i jej symbolu - muru Belińskiego - doprowadziły do odprężenia i końca zimnej wojny. Pomimo jednak, że epoka Sekret Bunker już się skończyła, to czy jest we współczesnym świecie bezpieczniej? Pociski z głowicami atomowymi posiada wiele państw. One ciągle mogą być użyte przez nieuprawnionych do tego ludzi. Nie ma też się co łudzić - nowoczesne sekret bunkers również istnieją.


wyrzutnie i pociski SAM





Sekret Bunker

 

 

Rozrywka

Puby w Glasgow Centrum
Puby Glasgow West End
Kluby nocne
Polskie miejsca
Kina
Teatry w Glasgow

Muzea

Muzeum Transportu
Kelvingrove Art Gallery and Museum

Felietony

Sezon buraczany
Historie prawdziwe, czyli YOOOŁŁ GLASGOOŁŁŁ!
Miejsce siedzenia zmienia punkt widzenia
Alesz siem wkółem!
Praca i Sukces
Bairds Bar
Kowalski płaci więcej czyli Royal Mail zarabia podwójnie na Polakach
Obrona konieczna
Uwaga Małolat
Chlap! Chlap! Chlap! czyli Kulisy T In The Park
Tajemnice Wickermana czyli przygody z T In The Park ciąg dalszy
Urządzili nam piekło
Glasgow – miasto „do życia” czy „robienia” pieniędzy?
Polak potrafi, ale Szkot go przechytrzy czyli polsko-szkockie różnice narodowe

Wycieczki za Glasgow

Culzean Castle - Najpiękniejszy Park w Wielkiej Brytanii
Ben A an
Tajny bunkier
Gdzie na narty w Szkocji
Chatelherault
Ruiny zamku Bothwell nad rzeką Clyde
St Andrews - Symbol szkockiej reformacji
North Berwick - Biarritz Północy
Glen Coe
Królestwo Dalriady - Dál Riata
Loch Ness
Szetlandy – wśród wichrów i fal
Strathaven

Pod patronatem Glasgow24

W 4gramy
Abradab & Kaliber 44
XV Finał WOŚP w Glasgow
Pokahontaz w Edynburgu
Decks vs. Vocal Chords
O.S.T.R. w Edynburgu
Kiermasz Polskich książek
Irek Krosny w Glasgow - relacja, galeria zdjęć

Wywiady Glasgow24.pl

Vanem do Glasgow
Glennskii
Artur Boruc
Rozmowa z mimem
Z Myslovitz w świat!

Kościół w Szkocji

Polscy kapelani w Szkocji

Polscy muzycy w Szkocji

MCYaaN

Smak Szkocji

Whisky - czyli co płynie w Szkockich żyłach
Kuchnia w kratke - Szkocka gastronomia

Szkockie tradycje

Tajniki szkockiej garderoby

Reklama:

 

Najbliższe koncerty:

 

Najbliższe wydarzenia:

 

Partnerzy:





Newsletter:

E-mail:
Miasto:
Nr tel.:
Kategorie:
Nowości
Oferty pracy
Smsy o wydarzeniach



Reklama | Współpraca | O nas | SOK | Regulamin | Admin | Information in English

© 2006-2010 GoodPoint Studio,
All Rights Reserved.